ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

825

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

داماد آقا حسين خوانسارى ، مرحوم شيخ قوام الدّين جعفر قاضى ابن عبد اللّه بن ابراهيم حويزه‌اى كمره‌اى شيخ الاسلام شد . وفاتش سنه 1115 قبرش در نجف در حوالى قبر علامهء حلى ؛ چنان كه در « مستدرك 3 : 385 » نوشته ، و در « تاريخ حزين : 16 » در كربلا نوشته ، و ظاهرا در اين يك سال و نيم اصفهان شيخ الاسلام نداشته و در تعيين آن ميان علما و أعيان ملت و دولت اختلاف بوده و پادشاه وقت شاه سلطان حسين در اين مورد عزم و اراده‌اى از خود ابراز نمىكرده . پانزدهم بعد از او داماد علامهء مجلسى مرقوم ( شوهر دخترش ) مرحوم مير محمد صالح خاتون‌آبادى كه در ( ج 2 سال 1207 شمارهء 125 ص 315 ) گذشت ؛ شيخ الاسلام شد . در « مستدرك الوسائل 3 : 357 » شرحى نوشته بخلاصه و مفهوم اينكه : بعد از وفات شيخ جعفر قاضى ، شاه سلطان حسين در روز يك شنبه 9 ذىالقعده سنه 1115 مجلسى آراست و جماعتى از علما را براى تعيين شيخ الاسلام در آن جمع كرد ، و بعد از آنكه آقا جمال خوانسارى و مير محمد باقر خاتون‌آبادى آن را از خود رد كردند ، آقا جمال بشاه گفت اينجا جماعتى هستند كه تو خود آنها را مىشناسى و هيچ‌كدام نه مجتهد و نه شرعا قابل اعطاء اين منصب هستند ، پس هركدام كه أتقى و أرغب در تحصيل علوم باشند اختيار كن ! و بالاخره امر مردد ميان چهار نفر گرديد : شيخ على مدرس مدرسهء مريم بيگم ، و ميرزا عبد اللّه افندى ، و ميرزا عليخان ، و مير محمد صالح خاتون‌آبادى ، انتهى . و ما اين ميرزا عليخان و شيخ على را نشناختيم كيستند . شانزدهم بعد از وفات مير محمد صالح در حدود ( 1130 ) مرحوم شيخ عبد اللّه بن حاج صالح بن جمعة بن شعبان بن على بن احمد بن ناصر بن محمد بن عبد اللّه سماهيجى بحرينى كه در آن اوقات براى اصلاح كار خوارج ( كه در بحرين فتنه‌ها بر پا كرده بودند ) باصفهان آمده بود - چنان كه در « لؤلؤة البحرين » نوشته چندى شيخ الاسلام شد . وفاتش شب آدينه 9 ج 2 سنه 1135 در بهبهان . هفدهم بعد از آن در حدود 1142 - چنان كه در « تاريخ حزين : 89 » فرموده - مرحوم ملا محمد شفيع گيلانى چندى شيخ الاسلام اصفهان بوده و هم در آن شهر وفات نموده ، و او شوهر دختر امير ابو المعالى كبير بوده كه خواهر امير ابو المعالى صغير و عمه آقا سيد محمد - على پدر آقا سيد على كربلائى باشد .